Kwestie van doorpakken

In 2020 dient de bevoorrading van de Rotterdamse binnenstad emissievrij plaats te vinden. Samen met zes lokaal actieve transportbedrijven en TNO lijkt de gemeente aardig op weg om dit doel te realiseren.

Eind 2014 tekende een groot aantal partijen – waaronder vervoerders, verladers en TLN – de Green Deal Zero Emission Stadslogistiek. Gezamenlijk onderzoeken zij op welke wijze vanaf 2025 een emissievrije bevoorrading van stadskernen is te realiseren. Parallel aan de Green Deal Zero Emission Stadslogistiek initieerde de gemeente Rotterdam de Green Deal 010, met een focus op emissievrije stadslogistiek in de binnenstad. De Green Deal 010 werd ook eind 2014 ondertekend, in dit geval door zes lokaal actieve transportbedrijven en TNO.

Urgentie benadrukken

Aanleiding voor de gemeente Rotterdam om tot een Green Deal 010 te komen, was de ondermaatse luchtkwaliteit in de stad. ‘Actie was gewenst’, stelt Joeri Jongeneel, programmamanager bij de gemeente Rotterdam en in die hoedanigheid nauw betrokken bij de Green Deal 010. Hij keek onder meer naar de transportsector, volgens hem goed voor ‘een flink aantal vervoersbewegingen’ en ‘een forse hoeveelheid schadelijke uitstoot’. Volgens Jongeneel werd weldra het gedeelde belang gezien. Wel moesten er enkele knopen worden doorgehakt. ‘Gezamenlijk bepaalden we dat zero emission synoniem staat voor ‘geen uitstoot’ en niet voor ‘een klein beetje uitstoot’. Ook spraken we af ons specifiek te richting op het centrum van Rotterdam. Ten slotte kozen we ervoor om ons niet op 2025, maar op 2020 te richten, om zo de urgentie te benadrukken.’

Kijken naar ketens

Jongeneel is te spreken over de voortgang en ziet naar eigen zeggen ‘veel positieve energie ontstaan rondom Green Deal 010’. Tegelijkertijd sluit hij zijn ogen niet voor bestaande knelpunten. ‘Natuurlijk is het lastig voor vervoerders om het eigen wagenpark op korte termijn te verduurzamen, met het oog op de gedane investeringen en de gewenste return-on-investment. Daarom kiezen wij voor een gefaseerde aanpak; stap voor stap werken we naar het einddoel toe. Dat geeft vervoerders niet alleen de gelegenheid om hun vervangingsvraag rendabel en duurzaam in te vullen, ook ontstaat er op die manier ruimte om te kijken naar andere, meer duurzame logistieke concepten.’ Jongeneel realiseert zich dat iedere vervoersstroom haar eigen (on)mogelijkheden heeft. Om die reden kijkt hij liever naar ketens en niet naar individuele bedrijven. ‘We hanteren een viersporenbeleid, gekoppeld aan thema’s als regelgeving en techniek. Op die manier kunnen we diverse segmenten, zoals de horeca en de bouw, specifiek bedienen en ondersteunen in hun streven naar een emissievrije stadsdistributie.’

Bewuste keuze

Post-Kogeko is een van de partijen die de Green Deal 010 ondertekende. Paul Kleyweg, manager inkoop bij het vervoersbedrijf, spreekt van ‘een bewuste keuze’. Wel plaatst hij enkele kanttekeningen. ‘Steeds vaker hebben we het over het minimaliseren van de CO2 -uitstoot, terwijl we het veel beter kunnen hebben over het verbeteren van de luchtkwaliteit. Binnen stadskernen is dat een veel logischer insteek, terwijl de CO2 -discussie eerder een mondiale aangelegenheid is.’ Post-Kogeko realiseert een schonere stadsdistributie, onder meer door te kiezen voor een koeltrailer die draait op een elektromotor, de inzet van LNG-trucks en gerichte chauffeurstrainingen. Daarnaast kijkt Post-Kogeko naar de mogelijkheden van een plug-in hybride voertuig. ‘Daar liggen kansen, ook voor ons.’

Breed toepasbaar

Voor Kleyweg is de toepassing van waterstof een reële mogelijkheid om tot emissievrije stadsdistributie te komen. ‘Deze ontwikkeling staat nu nog in de kinderschoenen, maar is op termijn absoluut kansrijk. Zeker als de vrachtautofabrikanten hier in meegaan. Op dit moment zie ik dat echter nog niet op grote schaal gebeuren, omdat dit marktsegment voor hen nog te klein is.’ Kleyweg betreurt deze opstelling van de vrachtautofabrikanten, want zij kunnen er mede voor zorgen dat dergelijke duurzame oplossingen betaalbaar en daarmee breed toepasbaar worden. ‘Uiteindelijk moeten we komen tot een haalbaar businessmodel, voor fabrikanten én vervoerders. Want dan ga je zien dat de branche snel stappen maakt en snel verduurzaamt.’

Goede stimulans

Marie-José Baartmans, mede-eigenaar van transportbedrijf Breytner, heeft zich net als Paul Kleyweg gecommitteerd aan de Green Deal 010. ‘Toen wij Breytner startten, hebben wij ons laten triggeren door de Rotterdamse Green Deal. Wij zagen dit als een uitdaging die kansen biedt. Dit heeft geleid tot een bewuste keuze: een core business zero emission transportbedrijf. In tegenstelling tot andere initiatieven bieden wij deze dienst niet alleen dedicated aan, maar juist voor verschillende verladers en collega-vervoerders die leveringen in grote steden hebben. Door gebruik te maken van wissellaadbakken zijn wij in staat om ook partijen die verder van de grote steden vandaan liggen te bedienen. Wij doen dit met 100 procent elektrische 19 tons bakwagens met voldoende actieradius om de Rotterdamse binnenstad te beleveren.’ Baartmans ziet in de Green Deal 010 vooral een stimulans. ‘Het is goed om de problematiek gezamenlijk aan te vliegen, hierdoor ontstaat ook meer bereidheid en bewustwording binnen ketens.’

Actie ondernemen

Baartmans vervolgt: ‘Het ondertekenen van de Green Deal 010 dient natuurlijk ook als stok achter de deur. We hebben met elkaar duidelijke doelen afgesproken richting 2020. Dat maakt het vervolgens makkelijker richting verladers om ze mee te krijgen in dit verhaal. Ik snap dat onze situatie, met een volledig elektrisch wagenpark, beduidend anders is ten opzichte van vervoerders met een bestaand dieselwagenpark en een lopende return-on-investment. Wij hebben echter wel ervaren dat samenwerking de sleutel tot succes kan zijn en dan niet alleen tussen vervoerder en verlader, maar ook tussen vervoerders onderling. Op deze manier kan de kip-ei situatie eenvoudiger worden doorbroken.

Schot in de zaak

Volgens Baartmans staat er op technologisch vlak nog heel wat te gebeuren in de transportsector, ook in relatie tot een emissievrije stadsdistributie. ‘Tal van ontwikkelingen kunnen het doel van de Green Deal 010 dichterbij brengen. Tesla kondigt aan op termijn ook vrachtauto’s te gaan produceren, VDL komt over niet al te lange tijd met een elektrische truck op de markt en Mercedes-Benz introduceerde onlangs de e-truck al. Kortom, er zit duidelijk schot in de zaak. Nu is het vooral een kwestie van doorpakken.’

 

Bron: Transport en Logistiek Nederland. Door Rob Aarse, Twan van der Heijden en Anne-Marie Nelck