blogs

Stadslogistiek: graag zo efficiënt en schoon mogelijk

Via Logistiek 010 maken overheid en bedrijfsleven zich samen sterk voor duurzame oplossingen die de luchtkwaliteit en de bereikbaarheid van de Rotterdamse binnenstad verbeteren

Als gemeente Rotterdam vinden we het belangrijk om zelf een goed voorbeeld te zijn. Allereerst bij het transport dat we zelf uitvoeren, zoals bijvoorbeeld voor afvalinzameling en voor het onderhoud van de buitenruimte. We onderzoeken de mogelijkheden om uiterlijk in 2030 de gebruikte voertuigen, ook de zwaarste, door emissievrije varianten vervangen te hebben.  

Maar er is nòg een manier waarop we als gemeente invloed hebben op het goederentransport in de stad. En dat betreft de inkoop: goederen, diensten en werken die we aanschaffen om ons werk te kunnen doen. Kunnen we met die invloed systematisch toewerken naar emissievrij goederentransport in de stad? Dat is de vraag die de gemeente Rotterdam samen met Oslo en Kopenhagen beantwoordt in het EU-project BuyZET (Buy Zero Emission Transport).

Samen doorlopen deze steden de volgende onderzoeksstappen:

  1. berekenen hoe groot de “beleveringsfootprint” is
    (iedere in 2016 betaalde factuur vertaald in km in de stad met een bepaald type voertuig)
  2. de belangrijkste categorie ingekochte goederen bepalen
    (die het meest aan de footprint bijdraagt)
  3. leveranciers raadplegen
    (hoe moeten we uitvragen bij aanbestedingen zodat jullie in 2025 emissievrij beleveren?)
  4. samenwerkingsmogelijkheden met andere binnenstedelijke inkopers onderzoeken
    (bijvoorbeeld RET, EMC en HbR)
  5. inkoopstrategie voor de belangrijkste categorieën vaststellen en invoeren
    (al gedaan voor verhuisdiensten en transport van verkiezingsmateriaal en huurdersonderhoud)

Na afronding van elke stap is er een voortgangsoverleg, steeds in een andere stad. Begin oktober werd fase 3 besproken, daarvoor was een projectbijeenkomst in Oslo georganiseerd. Onderdeel van het programma was een door de Oslose collega’s georganiseerde excursie naar het bedrijf dat bedrijfsafval inzamelt op de gemeentelijke werklocaties. Vol trots toonden zij ons hun net in gebruik genomen elektrische vuilniswagen, die van Nederlands fabricaat bleek (EMOSS). Het leek aanvankelijk dat Oslo deze dienstverlener alleen maar had hoeven vragen om zijn diensten emissievrij te leveren. Maar na enig doorvragen bleken er forse subsidiebedragen van een ministerie in het spel te zijn, zowel voor de voertuigen als voor de snellaadvoorzieningen.

 

Het BuyZET team poseert voor de elektrische vuilniswagen in Oslo. De 6e persoon van links is collega Léon Dijk van programma Duurzaam. De 7e persoon van rechts is Nina Nesterova van kennispartner TNO.

Bij besprekingen de volgende dag bleek dat Oslo grote plannen heeft. Niet alleen het emissievrij maken van bouwtransport (dat zijn we in Rotterdam ook mee begonnen), maar ook van bouwplaatsen. De uitstoot van machines en materieel op bouwplaatsen in de stad blijkt minstens zo groot als de bijdrage van bouwmaterialentransport door de stad. De drie BuyZET-steden hebben afgesproken te gaan werken aan een projectvoorstel om emissievrije bouwmachines ingevoerd te krijgen.

In Oslo bleken sommige bouwbedrijven al een klein beginnetje gemaakt te hebben met materieel waarvan de dieselmotordoor een elektrische aandrijving is vervangen.

 

Maar eerst nog even de laatste twee stappen van BuyZET, die in april 2019 afgerond moeten zijn. Rotterdam is van de BuyZET steden het verst gevorderd. Dat komt bijvoorbeeld omdat we met de collega’s van de afdeling Inkoop een manier hebben bedacht en ingevoerd om het Ecostars systeem te gebruiken bij aanbestedingen. Om leveranciers aan te zetten tot het gewenste transportgedrag, krijgen ze bij sommige contracten na 3 jaar alleen contractverlenging als hun wagenpark aantoonbaar is verschoond. Als winnende inschrijver moet je daarom een Ecostars audit (“nulmeting”) laten uitvoeren bij het begin van het contract. Na 3 jaar volgt een heraudit, waarmee de voortgang wordt bepaald. Het kwam goed van pas dat Ecostars juist in 2018 nieuwe, strengere criteria heeft ingevoerd om sterren te verdienen. Daarmee kan ook bepaald worden of het aantal emissievrije voertuigen is toegenomen. Collega Esra Broekhof heeft het er niet minder druk door gekregen: ze hoeft weliswaar niet langer te zoeken naar bedrijven om te auditen, maar ze moet de golf aan audit-aanvragen wel zien te verwerken!

En alles natuurlijk ter vergroting van de vreugde die gezonde lucht aan stadsbewoners kan bieden, zoals onderstaand kunstwerk in Oslo treffend weergeeft.